Tết Trung thu là một trong những lễ hội truyền thống lâu đời diễn ra vào đêm rằm tháng 8 âm lịch hằng năm. Vào ngày này, mọi người thường quây quần bên gia đình, tặng cho nhau những món quà ý nghĩa, trẻ con được phá cỗ, rước đèn và tham gia các hoạt động vui chơi ý nghĩa. Bài viết này AEONESHOP sẽ tổng hợp đầy đủ ý nghĩa, nguồn gốc và các phong tục Tết Trung thu để bạn hiểu sâu hơn về ngày lễ truyền thống này.
Tết Trung thu là gì? Tết Trung thu 2026 là ngày mấy?
Tết Trung thu là lễ hội truyền thống diễn vào ngày rằm tháng 8 âm lịch hằng năm tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Ngày lễ này có rất tên gọi như Tết thiếu nhi, Tết Đoàn viên hay Tết Trông trăng, xuất phát từ những hoạt động truyền thống như gia đình quay quần ăn bánh trung thu, uống rượu hoặc trà, trẻ em thì đeo mặt nạ, phá cỗ và rước đèn lồng.
Theo lịch dương năm 2026, Tết Trung thu (15/8 Bính Ngọ) sẽ rơi vào Thứ sáu, ngày 25 tháng 9. Nhiều cơ quan, trường học và cộng đồng dân cư thường tổ chức các hoạt động Trung Thu trước vài ngày để mang lại không gian vui chơi, phá cỗ, tặng quà và rước đèn sớm cho các em thiếu nhi, đồng thời tạo cơ hội gắn kết tình cảm cộng đồng, thầy cô và gia đình.
Nguồn gốc của ngày Tết Trung thu
Theo tích xưa, Tết Trung thu có nguồn gốc từ thời nhà Đường, dưới triều đại vua Duệ Tôn (niên hiệu Văn Minh). Vào đêm rằm tháng 8, khi ánh trăng tròn sáng đẹp, vua dạo chơi ngoài thành thì gặp một vị tiên râu tóc bạc phơ. Vị tiên hóa phép tạo ra một chiếc cầu vồng, một đầu chạm đất và một đầu nối lên cung trăng để vua bước lên dạo chơi chốn Quảng Hàn. Sau khi trở về trần gian, vì vẫn lưu luyến cảnh tiên nên vị vua đã gọi đêm rằm ấy là Tết Trung thu.
Ở Việt Nam, truyền thuyết về ngày Tết Trung thu gắn với sự tích chú Cuội và chị Hằng. Chuyện kể rằng, ngày xưa có cô tiên nữ xinh đẹp tên là Hằng Nga rất yêu trẻ con, thường lén xuống trần gian chơi cùng chúng. Một hôm, Ngọc Hoàng tổ chức thi “Làm bánh ngày rằm” và Hằng Nga cũng tham gia. Nàng xuống trần gian và gặp được Cuội – một anh chàng chuyên nói dóc. Cuội mách cho Hằng Nga rằng chỉ cần bỏ tất cả nguyên liệu rồi nướng lên là sẽ có những chiếc bánh ngon. Kỳ lạ là Hằng Nga làm theo và chiếc bánh ra lò lại rất thơm ngon, trẻ con vô cùng yêu thích.
Hằng Nga đem theo những chiếc bánh về Cung trăng dự thi và giành giải nhất. Ngọc Hoàng đặt tên chiếc bánh do Hằng Nga làm là bánh Trung thu. Nhưng vì chú Cuội không muốn rời xa chị Hằng Nga nên đã nắm tay nàng và sức mạnh kì lạ đã kéo hai người cùng cây đa đầu làng lên tận cung trăng. Ngồi ở cung trăng, chú Cuội luôn nhớ về trần gian và thường nhìn xuống xem trẻ con vui đùa. Thấy vậy, Hằng Nga đã ước mỗi năm vào ngày Trung thu, nàng và Cuội được cùng xuống trần gian chơi với các em nhỏ. Từ đó, Ngọc Hoàng đã đặt tên cho rằm tháng 8 là “Tết Trung thu”.
Rằm Trung thu ở nước ta, mọi người thường bày cỗ với các loại bánh trái hình mặt trăng, treo đèn rồi ca hát, múa lân tưng bừng. Trẻ em được phá cỗ, rước đèn và tham gia nhiều hoạt vui chơi ý nghĩa. Nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi làm bánh ngày rằm Trung thu cho các bà, các cô và các em nhỏ trổ tài.
Tết Trung thu có ý nghĩa gì?
Tết Trung Thu trước đây là Tết của người lớn vì đây là dịp để mọi người cùng nhau ăn bánh, uống trà, ngắm trăng và thưởng cảnh giữa tiết trời thu. Ngày này trời cao, trăng tròn sáng thích hợp để xem thiên tượng, dự đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia. Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, còn trăng thu màu lục hay xanh thì năm đó sẽ có thiên tai và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị, yên bình.
Tuy nhiên, khi cuộc sống hiện đại ngày càng hối hả, các gia đình thường có người đi làm ăn xa thì Trung Thu chính là dịp để mọi người tạm gác lại mọi bộn bề lo toan về sum họp bên nhau. Vào dịp này, người ta thường mua trà, rượu, trái cây, bánh kẹo để dâng lên tổ tiên, biếu ông bà, cha mẹ để bày tỏ lòng biết ơn. Cả gia đình cùng ăn bữa cơm, thưởng trà và kể cho nhau nghe những câu chuyện buồn vui trong cuộc sống. Đặc biệt, các bạn nhỏ sẽ được tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa như phá cỗ, rước đèn hay xem múa lân. Nhờ vậy, tình cảm gia đình càng thêm khăng khít.
Những tên gọi khác của ngày Tết Trung thu
Tết Đoàn viên
Tết Đoàn viên là tên gọi quen thuộc tượng trưng cho khoảnh khắc sum vầy. Các thành viên trong gia đình quây quần bên ông bà, cha mẹ để cùng thưởng bánh, uống trà và chia sẻ niềm vui trong không khí yên bình, ấm áp.
Tết Đoàn viên tượng trưng cho khoảnh khắc sum vầy cùng gia đình (Nguồn: Sưu tầm)
Tết Thiếu nhi
Tết Trung Thu còn được gọi là Tết Thiếu nhi – ngày hội lớn nhất năm dành riêng cho trẻ em. Vào dịp này, trẻ em cả nước sẽ được tặng quà và hào hứng tham gia những hoạt động trung thu như văn nghệ, trò chơi dân gian hay múa lân, rước đèn, phá cỗ…
Tết Trông trăng
Tết Trông trăng gắn liền với phong tục ngắm trăng rằm tháng 8 đầy lãng mạn, đặc biệt phổ biến ở các vùng quê, có thể nhìn thấy ánh trăng ở mọi nơi. Đây là khoảng thời gian trăng tròn và sáng nhất trong năm nên mọi người thường cùng nhau thưởng ngoạn ánh trăng, phá cỗ.
Tết Hoa đăng
Tên gọi bắt nguồn từ phong tục thả đèn hoa đăng vào rằm tháng 8. Vào thời điểm này, ngoài việc treo đèn lồng trước nhà, nhiều nơi còn tổ chức thả những chiếc đèn hoa lung linh trôi theo dòng nước để gửi gắm ước nguyện bình an. Tên gọi Tết Hoa đăng tuy không phổ biến nhưng hoạt động thả hoa đăng ở một số địa phương lại thu hút rất nhiều người đến xem.
Các hoạt động phong tục ngày Tết Trung thu
Rước đèn lồng Trung thu
Rước đèn là hoạt động đặc trưng và được các em nhỏ mong chờ nhất của Tết Trung Thu. Đến ngày Tết Trung thu, trẻ sẽ được ông bà, cha mẹ sắm những chiếc lồng đèn lộng lẫy, đầy màu sắc như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn con thỏ,… Khi màn đêm buông xuống, các em cầm lồng đèn và nối thành đoàn rước dọc theo các ngõ hẻm, con phố. Ánh sáng lấp lánh của hàng trăm chiếc đèn tạo nên khung cảnh náo nhiệt, rực rỡ và đầy cảm xúc mà thế hệ nào cũng nhớ mãi.
Ngày nay, nhiều địa phương tổ chức cuộc thi lồng đèn để khuyến khích trẻ sáng tạo và tự tay làm đèn Trung thu, kết hợp cùng múa lân và biểu diễn văn nghệ. Các bé cùng gia đình hoặc bạn bè rước đèn hòa mình vào không khí trung thu náo nhiệt với tiếng kèn, tiếng trống và tiếng cười nói rộn ràng.
Rước đèn là hoạt động được các em nhỏ mong chờ nhất của Tết Trung Thu (Nguồn: Sưu tầm)
Múa lân
Múa lân là màn biểu diễn không thể thiếu trong dịp Tết Trung Thu và được nhiều bạn nhỏ yêu thích. Những chú lân với hình dáng uy nghi cùng với tiếng kèn trống rộn ràng không chỉ tạo bầu không khí sôi động, mà còn mang ý nghĩa xua đuổi tà ma và cầu mong những điềm lành, may mắn. Thông thường, múa lân Trung thu được tổ chức vào đêm ngày 15 và 16 tháng 8 âm lịch.
Múa lân Trung thu mang ý nghĩa xua đuổi tà ma và cầu mong những điềm lành, may mắn (Nguồn: Sưu tầm)
Bày cỗ Trung thu
Cúng rằm Trung thu là nét văn hóa lâu đời của người Việt, thể hiện lòng biết ơn, thành kính đến tổ tiên và cầu xin tài lộc, bình an, sức khỏe. Mọi gia đình đều bày những mâm cỗ đầy màu sắc với đầy đủ hoa, kẹo ngọt, bánh trung thu, trái cây… Khi trăng đã lên đến đỉnh đầu cũng là lúc cả nhà cùng nhau phá cỗ và thưởng thức những hương vị của Tết Trung Thu.
Bày cỗ Trung thu dâng ông bà tổ tiên thể hiện lòng biết ơn và cầu bình an (Nguồn: Sưu tầm)
Ăn bánh Trung thu
Tết Trung thu là dịp cả gia đình quây quần bên nhau, cùng thưởng thức những chiếc bánh trung thu với nhiều hương vị hấp dẫn như thập cẩm, đậu xanh, hạt sen, trà xanh, khoai môn hay socola. Vừa ăn bánh, nhâm nhi tách trà, vừa trò chuyện và ngắm trăng, mọi người có cơ hội chia sẻ những câu chuyện thường ngày, tận hưởng không khí ấm áp và lưu giữ những khoảnh khắc sum họp ý nghĩa bên người thân.
Thưởng thức những chiếc bánh trung thu với nhiều hương vị hấp dẫn (Nguồn: Sưu tầm)
Làm đồ chơi Trung thu
Đây là một hoạt động ý nghĩa trong dịp Trung thu giúp trẻ em và cả gia đình thỏa sức sáng tạo với những vật liệu đơn giản như giấy màu, tre, bìa cứng hay giấy kiếng. Mọi người có thể cùng nhau làm đèn ông sao, đèn lồng, mặt nạ hoặc đèn kéo quân. Không chỉ mang lại niềm vui, làm đồ chơi Trung thu còn góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.
Làm trò chơi Trung thu giúp trẻ thỏa sức sáng tạo (Nguồn: Sưu tầm)
Tặng quà nhân dịp Tết Trung thu
Tết Trung thu cũng là dịp tặng những món quà ý nghĩa cùng lời chúc tốt đẹp đến người thân, bạn bè, khách hàng, đối tác nhằm thể hiện tình cảm, sự trân trọng. Trẻ em thường được tặng bánh trung thu, đèn lồng hay đồ chơi truyền thống. Trong khi người lớn sẽ ưu tiên bánh, trà, rượu hoặc các giỏ quà. Với ông bà, cha mẹ, món quà quý giá nhất chính là sự sum họp và bữa cơm đoàn viên ấm cúng.
Những điều nên làm và kiêng kỵ trong ngày Tết Trung thu
Để đón mùa lễ Trung thu bình an và may mắn, bạn cần lưu ý một số điều quan trọng dưới đây:
- Thắp hương tổ tiên để tỏ lòng thành kính, biết ơn và cầu bình an.
- Mặc đồ màu sắc tươi sáng như đỏ hoặc vàng để thu hút may mắn.
- Quây quần, sum họp cùng gia đình để gia tăng cát khí.
- Không nên đi ra ngoài vào lúc tối muộn khi khi cơ thể đang mệt hoặc bị ốm vì dễ nhiễm lạnh.
Chọn mua bánh trung thu thơm ngon giá tốt tại AEONESHOP
Tết Trung thu sẽ thêm trọn vẹn khi có những chiếc bánh thơm ngon dành tặng gia đình, bạn bè và đối tác. Hãy ghé ngay AEONESHOP để chọn mua đa dạng bánh Trung thu từ các thương hiệu uy tín với nhiều hương vị hấp dẫn, bao bì đẹp mắt và mức giá hợp lý. Đặt hàng nhanh chóng, giao hàng tận nơi, giúp bạn dễ dàng chuẩn bị món quà ý nghĩa cho mùa đoàn viên.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về Tết Trung thu, từ nguồn gốc cho đến những hoạt động phổ biến trong ngày hội trăng rằm. Đây là phong tục rất có ý nghĩa và cũng là dịp để mọi người sum họp gia đình và cùng nhau thưởng thức những món ăn đặc trưng của mùa thu.
